Paragraf antrenmanı

Dil ve İletişim makaleleri: paragrafa hazırlan.

ÖSYM'nin paragraf sorularında karşına çıkan bilimsel, felsefi ve sanatsal metinlere her gün bir makaleyle alış. Her makale özgün olarak yazıldı ve sonunda iki ÖSYM tarzı soru var: okuduğunu hemen sına.

0makale
0konu alanı
0okuduğun

Dil ve İletişim

Dil ve İletişim

Dil Düşünceyi Biçimlendirir mi?

Konuştuğumuz dil, dünyayı nasıl gördüğümüzü etkiler mi? Bir dilde belirli bir kavram için sözcük yoksa, o dili konuşanlar bu kavramı düşünemez mi? Yirminci yüzyılın ortalarında Amerikalı…

2 dk okuma447 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Kökün Arkasına Dizilen Ekler: Türkçenin Eklemeli Yapısı

"Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdan mısınız?" Bu uzun ve şaşırtıcı soru, Türkçenin en ilginç özelliklerinden birini gösteren ünlü bir örnek olarak sıkça anılır. Tek bir kökün arkasına art…

3 dk okuma467 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Seslerin Ahengi: Ünlü Uyumu

Türkçe konuşan biri, yeni bir sözcüğe ek getirirken çoğu zaman düşünmeden doğru eki seçer. "Ev" sözcüğüne "-ler", "okul" sözcüğüne ise "-lar" eki getirilir. "Göz" sözcüğü "gözün" biçimini…

3 dk okuma452 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Akrabalık mı, Komşuluk mu? Altay Dilleri Tartışması

Türkçe, Moğolca, Mançu-Tunguz dilleri ve bazı görüşlere göre Korece ile Japonca arasında dikkat çekici benzerlikler vardır. Bu dillerin hepsi eklemeli bir yapıya sahiptir; ekler köke art…

2 dk okuma441 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Sessizleşen Diller: Bir Dil Öldüğünde Ne Kaybolur?

Bugün dünyada yaklaşık yedi bin dil konuşulduğu tahmin edilir. Ancak bu dillerin önemli bir kısmı, yalnızca birkaç bin, hatta birkaç yüz kişi tarafından konuşulmaktadır. Dil bilimciler, bu…

2 dk okuma351 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Çocuklar Dili Nasıl Bu Kadar Hızlı Öğrenir?

Yetişkin biri yabancı bir dili öğrenmek için yıllarca çalışır, dilbilgisi kurallarını ezberler, sözcük listeleri tekrar eder ve yine de çoğu zaman aksanını tamamen kaybedemez. Oysa küçük…

2 dk okuma350 kelime2 soru
Dil ve İletişim

İki Dilli Beyin

Bir zamanlar pek çok uzman, çocukların iki dille birden büyütülmesinin onların kafasını karıştıracağını ve dil gelişimlerini geciktireceğini düşünüyordu. Yirminci yüzyılın başlarında…

2 dk okuma355 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Kendiliğinden Doğan Bir Dil: Nikaragua İşaret Dili

Yeni bir dilin doğuşuna tanıklık etmek mümkün müdür? Bugün konuşulan dillerin büyük çoğunluğu binlerce yıllık bir geçmişe sahiptir ve nasıl ortaya çıktıklarını doğrudan gözlemleme şansımız…

2 dk okuma350 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Doğuştan Gelen Bir Dil Yetisi mi?

Yirminci yüzyılın ortalarına kadar psikolojide etkili olan davranışçı yaklaşıma göre çocuklar dili, diğer davranışlar gibi taklit, tekrar ve ödüllendirme yoluyla öğreniyordu. Çocuk doğru…

2 dk okuma367 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Dil Bozuluyor mu, Değişiyor mu?

"Gençler artık düzgün konuşmuyor", "Dilimiz yozlaşıyor", "Eskiden insanlar ne güzel konuşurdu" gibi yakınmalar, neredeyse her kuşakta tekrar eder. Ancak dil tarihine bakıldığında, bu tür…

2 dk okuma343 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Dillerin Alışverişi: Ödünç Sözcükler

"Kitap", "kalem", "pencere", "masa", "sandalye", "televizyon", "otobüs"... Bu sözcükler, Türkçede o kadar yaygın kullanılır ki pek çoğumuz onların başka dillerden geldiğini düşünmeyiz bile.…

2 dk okuma356 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Dilde Sadeleşme: Türk Dil Kurumu ve Öz Türkçe

Osmanlı döneminin yazı dili, Türkçenin yanı sıra Arapça ve Farsça sözcükleri ve dilbilgisi kurallarını da yoğun biçimde kullanan, karmaşık bir yapıya sahipti. Bu dil, özellikle saray…

2 dk okuma353 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Türk Dilinin İlk Sözlüğü: Divanü Lügati't-Türk

On birinci yüzyılın ikinci yarısında, Kaşgarlı Mahmud adlı bir bilgin, Bağdat'ta olağanüstü bir eser kaleme aldı. "Türk Dillerinin Divanı" anlamına gelen Divanü Lügati't-Türk, Türk dilinin…

2 dk okuma350 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Gündelik Dilde Saklı Metaforlar

"Zamanımı boşa harcadım", "Bu proje bana çok zaman kazandırdı", "Bu tartışmayı kazandım", "Görüşlerini yerle bir etti"... Bu cümleleri kurarken çoğumuz şiirsel bir dil kullandığımızı…

2 dk okuma352 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Söz ile Eylem: Konuşarak Bir Şey Yapmak

"Söz veriyorum", "Özür dilerim", "Toplantıyı açıyorum", "Sizi karı koca ilan ediyorum"... Bu cümleler, ilk bakışta sıradan cümleler gibi görünür. Ancak bunlar, dünyayı betimlemekten çok…

2 dk okuma355 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Söylenmeyeni Anlamak: Grice ve İmalar

Bir arkadaşınıza "Yeni restoran nasıldı?" diye sorduğunuzu ve onun "Peçeteleri çok güzeldi." diye yanıt verdiğini düşünün. Arkadaşınız, yemeklerin kötü olduğunu hiç söylemedi. Yine de büyük…

2 dk okuma349 kelime2 soru
Dil ve İletişim

"İletişimin Yüzde Doksan Üçü Sözsüzdür" Efsanesi

Kişisel gelişim kitaplarında, iletişim seminerlerinde ve iş dünyasına yönelik eğitimlerde sıkça tekrarlanan bir iddia vardır: İletişimin yalnızca yüzde yedisi sözcüklerden, yüzde otuz…

2 dk okuma344 kelime2 soru
Dil ve İletişim

İkna Sanatının Üç Ayağı

İnsanları bir düşünceye inandırmak, bir eyleme yöneltmek ya da bir karara razı etmek, insanlık tarihi boyunca önemli bir beceri olarak görülmüştür. Antik Yunan'da bu beceriye "retorik"…

2 dk okuma344 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Aynı Bilgi, Farklı Kararlar: Çerçeveleme Etkisi

Bir doktorun size önerdiği bir ameliyatla ilgili iki farklı açıklama yaptığını düşünün. İlk açıklamada doktor, "Bu ameliyatı olan hastaların yüzde doksanı beş yıl sonra hayattadır." der.…

2 dk okuma343 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Renklerin Adları ve Dillerin Ortak Düzeni

Gökkuşağının kaç rengi vardır? Pek çoğumuz bu soruya hemen "yedi" yanıtını veririz. Oysa gökkuşağı, aslında birbirine kesintisiz biçimde geçen sayısız renk tonundan oluşur. Bu sürekli…

2 dk okuma375 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Resimden Harfe: Yazı Sistemlerinin Serüveni

İnsanlar on binlerce yıldır konuşuyor; ancak yazı, insanlık tarihinde görece yeni bir icattır. Bilinen en eski yazı sistemleri, yaklaşık beş bin yıl önce Mezopotamya'da ve Mısır'da ortaya…

2 dk okuma349 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Herkesin Ortak Dili Olma Hayali: Esperanto

On dokuzuncu yüzyılın sonlarında, bugün Polonya sınırları içinde kalan Białystok kentinde büyüyen genç bir göz doktoru, çocukluğundan beri bir sorunla meşguldü. Kentinde Lehçe, Rusça…

2 dk okuma358 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Çeviride Kaybolan ve Kazanılanlar

İtalyanca'da sıkça anılan bir söz vardır: "Traduttore, traditore", yani "Çevirmen, hain". Bu söz, çevirinin kaçınılmaz olarak özgün metne bir ölçüde ihanet ettiği düşüncesini dile getirir.…

2 dk okuma368 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Standart Dil, Lehçe ve Ağız

Karadenizli birinin, Egeli birinin ve Doğu Anadolulu birinin konuşmasını dinlediğimizde, hepsinin Türkçe konuştuğunu kolayca anlarız. Ancak sesleri telaffuz etme biçimleri, kullandıkları…

2 dk okuma380 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Gençlerin Dili: Argo ve Kuşaklar Arası Sözcükler

Her kuşak, kendi sözcüklerini yaratır. Bir dönem gençler arasında çok yaygın olan bir ifade, birkaç yıl sonra modası geçmiş ve hatta gülünç bulunabilir. Ebeveynler, çocuklarının kullandığı…

2 dk okuma373 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Sözcüklerin Yanına Eklenen Yüzler: Emojiler

Bir arkadaşınıza "Tamam." diye bir mesaj gönderdiğinizi düşünün. Bu tek sözcük, alıcı tarafından farklı biçimlerde yorumlanabilir: Gerçekten onaylıyor musunuz, yoksa kızgın mısınız? Aynı…

2 dk okuma354 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Okuyan Beyin

Okumak, bugün pek çoğumuza çok doğal gelir. Bir tabelaya göz attığımızda, oradaki sözcükleri okumamak neredeyse elimizde değildir. Oysa okuma, insan beyninin doğuştan bu iş için donanımlı…

2 dk okuma342 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Disleksi: Farklı Bir Okuma Yolculuğu

Bazı çocuklar, zekâları normal ya da normalin üzerinde olmasına, iyi bir eğitim almalarına ve okumaya istekli olmalarına rağmen okumayı öğrenmekte belirgin güçlükler yaşar. Harfleri ve…

2 dk okuma351 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Dakikada Bin Sözcük Okunabilir mi?

"Dakikada bin sözcük okuyun!", "Bir kitabı bir saatte bitirin!", "Anlamanızı kaybetmeden okuma hızınızı üç katına çıkarın!" Bu tür vaatler, hızlı okuma kurslarının reklamlarında sıkça…

2 dk okuma366 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Paragrafın Mimarisi: Ana Düşünce ve Yardımcı Düşünceler

İyi yazılmış bir paragraf, sağlam bir bina gibidir. Bir binanın temeli, duvarları ve çatısı nasıl belirli bir düzen içinde birbirine bağlıysa, bir paragrafın cümleleri de belirli bir…

2 dk okuma358 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Cümleleri Birbirine Bağlayan İplikler

Bir metni okurken, cümlelerin birbirine bağlı olduğunu ve bir bütün oluşturduğunu çoğu zaman fark etmeyiz. Ancak rastgele bir araya getirilmiş cümlelerle karşılaştığımızda, bu bağlantıların…

2 dk okuma369 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Söylenenin Ardındaki Varsayımlar

"Ahmet sigarayı bıraktı." Bu basit cümleyi duyan biri, büyük olasılıkla Ahmet'in daha önce sigara içtiğini de anlar. Cümle bunu açıkça söylemez; ama bunu varsayar. Benzer biçimde "Kardeşin…

2 dk okuma349 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Deyimlerin Gizli Tarihi

"Ağzı kulaklarına varmak", "Etekleri zil çalmak", "Pabucu dama atılmak", "Dut yemiş bülbül gibi susmak"... Türkçe, renkli ve çarpıcı deyimler bakımından son derece zengin bir dildir. Bu…

2 dk okuma377 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Arının Dansı ve İnsanın Dili

Hayvanlar da iletişim kurar. Kuşlar öter, balinalar şarkı söyler, maymunlar farklı tehlikeler için farklı uyarı çığlıkları atar. Arılar ise karmaşık bir dansla kovandaki diğer arılara…

2 dk okuma370 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Dil Nereden Geldi?

İnsanlar ne zaman ve nasıl konuşmaya başladı? Bu soru, bilim tarihinin en zor ve en çok tartışılan sorularından biridir. Öyle ki 1866'da Paris Dil Bilim Derneği, dilin kökeni hakkında…

2 dk okuma360 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Yazım Kuralları Neden Var?

"Herkez", "yalnış", "her şey" yerine "herşey", "de" bağlacının bitişik yazılması... Sosyal medyada ve gündelik yazışmalarda bu tür yazım hatalarıyla sıkça karşılaşırız. Bazıları bu hataları…

2 dk okuma358 kelime2 soru
Dil ve İletişim

Metinle Konuşmak: Etkin Okumanın Yolları

Pek çok öğrenci, bir metni baştan sona okuduktan sonra ne okuduğunu hatırlamakta zorlandığını fark eder. Gözler satırların üzerinde ilerlemiş, sözcükler tek tek okunmuştur; ama zihinde…

2 dk okuma351 kelime2 soru

Konulara göre tüm makaleler

YKS ve TYT paragraf sorularına hazırlık için 515 özgün makale. Bir konu seç, makaleye tıkla, sonundaki ÖSYM tarzı soruları çöz.

Biyoloji 26 makaleTüm Biyoloji makaleleri →
Tıp ve Sağlık 26 makaleTüm Tıp ve Sağlık makaleleri →
Kimya 26 makaleTüm Kimya makaleleri →
Fizik 26 makaleTüm Fizik makaleleri →
Astronomi ve Uzay 26 makaleTüm Astronomi ve Uzay makaleleri →
Yer Bilimleri ve İklim 26 makaleTüm Yer Bilimleri ve İklim makaleleri →
Ekoloji ve Çevre 26 makaleTüm Ekoloji ve Çevre makaleleri →
Tarih 37 makaleTüm Tarih makaleleri →
Felsefe 37 makaleTüm Felsefe makaleleri →
Psikoloji 37 makaleTüm Psikoloji makaleleri →
Sosyoloji ve Antropoloji 37 makaleTüm Sosyoloji ve Antropoloji makaleleri →
Edebiyat 37 makaleTüm Edebiyat makaleleri →
Sanat ve Mimari 37 makaleTüm Sanat ve Mimari makaleleri →
Dil ve İletişim 37 makaleTüm Dil ve İletişim makaleleri →
Ekonomi 37 makaleTüm Ekonomi makaleleri →
Teknoloji ve Bilişim 37 makaleTüm Teknoloji ve Bilişim makaleleri →