1970'lerin ortalarında Bangladeş'te bir üniversitede ekonomi profesörü olan Muhammed Yunus, ülkesinde yaşanan kıtlığın ortasında, sınıfta öğrettiği ekonomi kuramlarının yoksulların gerçek hayatıyla ilgisiz olduğunu hissetmeye başladı. Üniversitesinin yakınındaki bir köyü ziyaret ettiğinde, bambu tabureler yapan bir kadınla tanıştı. Kadın, hammaddeyi satın almak için tefecilerden çok yüksek faizlerle borç alıyor ve kazancının neredeyse tamamını onlara kaptırıyordu.

Yunus, köyde benzer durumdaki kırk iki kişinin toplam borcunun yalnızca yirmi yedi dolar civarında olduğunu öğrendi. Bu küçük miktarı kendi cebinden ödedi ve bu deneyim, onu yoksullara kredi vermenin yollarını aramaya yöneltti. Geleneksel bankalar, yoksullara kredi vermiyordu; çünkü onların teminat olarak gösterebilecekleri bir mülkleri yoktu ve küçük kredileri yönetmenin maliyeti, elde edilecek kârdan daha yüksek görünüyordu.

Yunus, bu sorunu çözmek için yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Kredi almak isteyenler, beş kişilik küçük gruplar oluşturuyordu. Grup üyeleri, birbirlerinin kredilerini geri ödemesinden ortak olarak sorumlu tutuluyordu. Böylece teminatın yerini toplumsal baskı ve karşılıklı destek alıyordu. Krediler genellikle kadınlara veriliyordu; çünkü Yunus'un deneyimine göre kadınlar, kredileri ailelerinin ihtiyaçları için daha özenle kullanıyor ve daha düzenli geri ödüyordu. Bu çalışmalar, 1983'te resmî olarak kurulan Grameen Bankası'nın temelini oluşturdu.

Mikrokredi modeli, kısa sürede dünyanın pek çok ülkesine yayıldı ve yoksullukla mücadelede umut verici bir araç olarak görüldü. Muhammed Yunus ve Grameen Bankası, 2006'da Nobel Barış Ödülü'nü paylaştı. Ödül gerekçesinde, aşağıdan yukarıya ekonomik ve toplumsal kalkınma yaratma çabalarının önemi vurgulandı.

Ancak sonraki yıllarda mikrokredinin etkileri daha dikkatli biçimde incelendiğinde, tablonun ilk umut edildiği kadar parlak olmadığı görüldü. Farklı ülkelerde yapılan ve kredi alan ile almayan grupları karşılaştıran titiz araştırmalar, mikrokredinin ortalama olarak yoksulluğu belirgin biçimde azalttığına dair güçlü kanıtlar bulamadı. Kredilerin, bazı küçük işletmelerin büyümesine yardımcı olduğu, insanlara daha fazla seçenek ve esneklik sağladığı görüldü. Ancak pek çok kredi, yeni bir iş kurmak yerine günlük tüketim ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılıyordu.

Bazı ülkelerde ise mikrofinans sektörü, kâr amacı güden şirketlerin piyasaya girmesiyle sorunlu bir hâl aldı. Yüksek faizler, agresif tahsilat yöntemleri ve aynı kişinin birden fazla kurumdan borçlanması, bazı yoksul aileleri ağır borç sarmalına sürükledi.

Bugün pek çok uzman, mikrokredinin yoksulluğa sihirli bir çözüm olmadığını, ancak yoksulların finansal hizmetlere erişimini artıran yararlı araçlardan biri olabileceğini düşünmektedir. Güvenli tasarruf olanakları, sigorta ve para transferi gibi hizmetlerin de en az kredi kadar önemli olduğu anlaşılmıştır. Mikrokredi deneyimi, iyi niyetli kalkınma projelerinin bile etkilerinin dikkatli ve titiz araştırmalarla sınanması gerektiğini gösteren önemli bir örnektir.