Cumhuriyet'in ilk yıllarında, sanat ve kültür alanında da köklü bir dönüşüm hedefleniyordu. Bu dönüşümün önemli alanlarından biri müzikti. Dönemin yöneticileri ve aydınları, Türk müziğinin hem kendi köklerine bağlı kalmasını hem de çoksesli müziğin evrensel biçimlerine ulaşmasını istiyordu. Bu hedefin sanatsal karşılığını, yirminci yüzyılın başlarında doğmuş ve sonradan "Türk Beşleri" olarak anılacak beş besteci oluşturdu.

Türk Beşleri olarak anılan besteciler, Cemal Reşit Rey, Hasan Ferit Alnar, Ulvi Cemal Erkin, Ahmed Adnan Saygun ve Necil Kâzım Akses'tir. Bu besteciler, 1904 ile 1908 yılları arasında doğmuş, müzik eğitimlerinin önemli bir bölümünü Avrupa'nın müzik merkezlerinde almıştı. Paris, Viyana, Budapeşte ve Prag gibi kentlerde Batı müziğinin armoni, kontrpuan ve orkestrasyon tekniklerini öğrendiler.

Bu bestecilerin ortak amacı, Batı müziğinin çoksesli yapısını ve büyük biçimlerini, Türk müziğinin kendine özgü malzemesiyle birleştirmekti. Senfoniler, konçertolar, operalar ve oratoryolar yazdılar; ancak bu eserlerde Anadolu halk müziğinin ezgilerinden, ritimlerinden ve makamlarından yararlandılar. Aksak ritimler, halk ezgilerinin kendine özgü melodik yapıları ve geleneksel çalgıların ses renkleri, onların eserlerinde orkestranın diline dönüştü.

Bu yaklaşım, aynı dönemde Avrupa'nın bazı ülkelerindeki bestecilerin yaptıklarıyla benzerlik gösterir. Özellikle Macar besteci Béla Bartók, Doğu Avrupa'nın köylerini dolaşarak binlerce halk ezgisini derlemiş ve bu ezgilerden yararlanarak özgün bir müzik dili geliştirmişti. Bartók, 1936'da Türkiye'ye gelerek Ahmed Adnan Saygun ile birlikte Anadolu'nun güneyinde halk ezgisi derleme çalışmalarına katıldı. Bu ortak çalışma, iki besteci arasında kalıcı bir dostluğun da başlangıcı oldu.

Türk Beşleri'nin en tanınmış eserlerinden biri, Ahmed Adnan Saygun'un 1942'de tamamladığı "Yunus Emre Oratoryosu"dur. Bu eserde Saygun, Yunus Emre'nin şiirlerini, koro, solistler ve orkestra için bestelemiştir. Eser, Türk tasavvuf geleneğinin derin duyarlılığını, Batı'nın büyük koro ve orkestra biçimleriyle buluşturur. Oratoryo, yurt dışında da seslendirilerek büyük ilgi gördü ve Türk çoksesli müziğinin uluslararası alanda tanınmasına katkıda bulundu.

Türk Beşleri'nin çalışmaları, Cumhuriyet döneminde kurulan müzik eğitim kurumlarıyla da yakından ilişkiliydi. 1920'lerde müzik öğretmeni yetiştirmek amacıyla bir okul açıldı. 1930'larda ise Ankara'da, Avrupa'dan davet edilen ünlü müzisyenlerin ve tiyatrocuların katkısıyla devlet konservatuvarı kuruldu. Türk Beşleri'nden bazıları bu kurumlarda öğretmenlik yaparak yeni kuşak müzisyenlerin yetişmesine katkıda bulundu.

Türk Beşleri'nin yaklaşımı, her zaman tartışmasız kabul görmedi. Bazı eleştirmenler, geleneksel Türk sanat müziğinin kendi içinde zengin bir çokseslilik potansiyeli taşımadığı varsayımının yanlış olduğunu öne sürdü. Bazıları ise halk müziğinin Batı orkestrası için düzenlenmesinin, onun özgün karakterini kaybettirdiğini savundu. Bu tartışmalar, Türk müziğinin kimliğine ilişkin daha geniş bir tartışmanın parçasıydı.

Türk Beşleri, iki farklı müzik geleneği arasında köprü kurma çabasının öncüleri oldu. Onların eserleri, Anadolu'nun ezgilerinin konser salonlarında yankılanabileceğini ve yerel olanın evrensel bir dille ifade edilebileceğini gösterdi.