Büyükanne ve büyükbabalarımızın anlattığı fiyatlar, bugün bize inanılmaz gelir. Bir zamanlar bir ekmeğin, bir gazetenin ya da bir otobüs biletinin fiyatı, bugünkünden kat kat düşüktü. Bunun nedeni, zaman içinde fiyatların genel düzeyinin yükselmesi, yani enflasyondur. Enflasyon, aynı miktardaki paranın zamanla daha az mal ve hizmet satın alabilmesi, başka bir deyişle paranın satın alma gücünün azalması anlamına gelir.

Enflasyonun tek bir ürünün fiyatının artması olmadığını vurgulamak önemlidir. Kötü bir hasat nedeniyle domatesin pahalanması, tek başına enflasyon değildir. Enflasyon, ekonomideki fiyatların genel düzeyinin sürekli olarak artmasıdır. Ekonomistler enflasyonu ölçmek için, tipik bir hanenin satın aldığı mal ve hizmetlerden oluşan bir "sepet" belirler ve bu sepetin fiyatının zaman içinde nasıl değiştiğini izler.

Enflasyonun nedenleri konusunda ekonomistler arasında farklı görüşler bulunsa da bazı temel mekanizmalar genel olarak kabul görür. Bunlardan biri, talep artışından kaynaklanan enflasyondur. Ekonomideki toplam harcama, üretilen mal ve hizmet miktarından daha hızlı arttığında, fiyatlar yükselme eğilimi gösterir. Bu durum, kısaca "çok fazla paranın çok az malı kovalaması" olarak özetlenir. Para arzının, ekonominin üretim kapasitesinden çok daha hızlı artması, uzun vadede enflasyonun önemli bir nedeni olarak görülür.

Bir diğer mekanizma, maliyet artışından kaynaklanan enflasyondur. Petrol gibi temel bir girdinin fiyatı yükseldiğinde, pek çok ürünün üretim ve taşıma maliyeti de artar. Üreticiler bu maliyetleri fiyatlara yansıtır. Enflasyon beklentileri de önemli bir rol oynar. İnsanlar fiyatların yükseleceğini beklediğinde, işçiler daha yüksek ücret talep eder, şirketler fiyatları önceden artırır ve bu beklentiler kendi kendini gerçekleştiren bir döngüye dönüşebilir.

Enflasyonun etkileri herkes için aynı değildir. Sabit gelirle geçinen emekliler ve maaşları fiyat artışlarına yetişmeyen çalışanlar, enflasyondan en çok etkilenen kesimler arasındadır. Birikimlerini nakit olarak tutan kişilerin birikimleri de zamanla erir. Buna karşılık, borçlular belirli koşullarda enflasyondan yararlanabilir; çünkü borçlarını, değeri düşmüş parayla geri öderler.

Yüksek ve değişken enflasyon, ekonomide belirsizlik yaratır. Fiyatların hızla değiştiği bir ortamda, şirketler ve haneler geleceğe yönelik plan yapmakta zorlanır. Uzun vadeli yatırımlar ertelenebilir. Bu nedenle pek çok ülkede merkez bankaları, enflasyonu düşük ve istikrarlı tutmayı temel hedefleri arasında görür.

Ancak ekonomistlerin çoğu, sıfır enflasyonun da ideal olmadığını düşünür. Fiyatların genel düzeyinin düştüğü bir durum olan deflasyon, insanların harcamalarını ertelemesine ve ekonominin durgunluğa girmesine yol açabilir. Bu nedenle birçok gelişmiş ülkenin merkez bankası, yıllık yüzde iki civarında düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını hedefler.