Bir tablonun büyük bölümü derin bir karanlığa gömülmüştür. Bu karanlığın içinden, tek bir ışık kaynağının aydınlattığı bir yüz ya da bir el belirir. Işık, izleyicinin gözünü doğrudan resmin en önemli noktasına yönlendirir. Karanlık ise bu noktayı çevreleyen gizemli bir derinlik yaratır. Işık ile gölgenin bu güçlü karşıtlığı, resim sanatında "kiyaroskuro" adıyla bilinir. Bu sözcük, İtalyancada "açık" ve "koyu" anlamına gelen iki sözcüğün birleşiminden oluşur. Bu tekniğin en büyük ustalarından biri, on yedinci yüzyılda yaşamış Hollandalı ressam Rembrandt'tır.

Işık ve gölgenin resimde kullanılması, Rönesans döneminden beri bilinen bir teknikti. Ressamlar, nesnelere hacim ve derinlik kazandırmak için onları aydınlık ve gölgeli bölgelerle modelliyordu. Ancak on yedinci yüzyılın başında İtalyan ressam Caravaggio, bu tekniği çok daha dramatik bir düzeye taşıdı. Caravaggio'nun resimlerinde figürler, neredeyse tamamen karanlık bir arka plandan, sert ve güçlü bir ışıkla aydınlatılarak öne çıkar. Bu etki, adeta bir tiyatro sahnesinde tek bir projektörün aydınlattığı oyuncuları andırır. Caravaggio'nun bu üslubu, Avrupa'nın dört bir yanındaki ressamları derinden etkiledi.

Rembrandt da bu etkiden beslendi; ancak ışık ve gölgeyi kendine özgü, çok daha ince ve duygusal bir biçimde kullandı. Rembrandt'ın resimlerinde ışık, yalnızca dramatik bir etki yaratmak için değil, karakterlerin iç dünyasını ve duygularını ortaya çıkarmak için kullanılır. Işık, yüzlere yumuşak bir biçimde dokunur, gözlerdeki ifadeyi ve yüz çizgilerindeki yaşanmışlığı vurgular. Gölgeler ise sert bir karanlık olmaktan çok, sıcak ve derin bir atmosfer oluşturur.

Rembrandt'ın en ünlü eserlerinden biri, Amsterdam'daki bir sivil muhafız birliğinin üyelerini gösteren büyük bir grup portresidir. Bu tablo, yüzyıllar içinde koyulaşan vernik tabakası nedeniyle karanlık göründüğü için "Gece Nöbeti" adıyla anılmaya başlandı. Oysa sonraki temizlik çalışmaları, sahnenin aslında gündüz geçtiğini ortaya koydu. Tablo, o dönemin grup portrelerinden farklı olarak figürleri düz bir sıra hâlinde değil, hareket hâlinde, dinamik bir sahnenin içinde gösterir. Işık, belirli figürleri öne çıkararak sahneye derinlik ve hareket kazandırır.

Rembrandt'ın kendi portreleri ise onun sanatının belki de en etkileyici bölümünü oluşturur. Rembrandt, hayatı boyunca resim, gravür ve çizim olarak kendisinin pek çok portresini yaptı. Bu portreler, genç ve başarılı bir sanatçıdan, iflas etmiş ve sevdiklerini kaybetmiş yaşlı bir adama kadar uzanan bir hayatın dürüst bir kaydıdır. Son dönem portrelerinde Rembrandt, yaşlılığını, yorgunluğunu ve kırılganlığını hiç gizlemeden resmeder. Işık, bu yüzlerdeki kırışıklıkları ve hüznü acımasızca ama aynı zamanda şefkatle ortaya koyar.

Rembrandt'ın hayatı, büyük başarılar ve büyük kayıplarla doluydu. Gençliğinde Amsterdam'ın en çok aranan portre ressamlarından biri oldu ve büyük bir servet kazandı. Ancak sonraki yıllarda harcamaları, değişen zevkler ve kişisel kayıplar onu iflasa sürükledi. Eşini ve çocuklarının çoğunu kaybetti. Ancak bu zorluklar, onun sanatını yoksullaştırmak yerine derinleştirdi. Son dönem eserleri, sanat tarihçileri tarafından onun en olgun ve en dokunaklı eserleri olarak kabul edilir.

Rembrandt'ın ışığı, karanlığın ortasında umudu, acının ortasında insan onurunu ve yaşlılığın ortasında yaşanmışlığın güzelliğini görünür kılar. Onun resimleri, ışığın yalnızca nesneleri değil, insan ruhunu da aydınlatabileceğini gösterir.