1666 yılında genç bir İngiliz bilim insanı, karanlık bir odanın penceresine küçük bir delik açtı ve içeri giren ince güneş ışığının önüne bir cam prizma yerleştirdi. Prizmadan geçen beyaz ışık, karşı duvarda renkli bir şerit oluşturdu: kırmızıdan mora uzanan bir gökkuşağı. Isaac Newton, bu deneyden önemli bir sonuç çıkardı. Beyaz ışık, saf ve tek bir ışık değildi; tersine, bütün renklerin karışımından oluşuyordu. Prizma, bu renkleri birbirinden ayırıyordu.

Newton, sonucunu doğrulamak için ikinci bir deney yaptı. Prizmadan çıkan renklerden yalnızca birini, örneğin kırmızıyı, ayırarak ikinci bir prizmadan geçirdi. Kırmızı ışık, ikinci prizmadan geçtikten sonra da kırmızı kaldı; başka renklere ayrışmadı. Ayrıca renkli ışıkları yeniden bir araya getirdiğinde, beyaz ışığın yeniden oluştuğunu gördü. Bu deneyler, rengin ışığın kendisinde bulunan bir özellik olduğunu gösteriyordu.

Newton, prizmanın ayırdığı renkleri yedi gruba ayırdı: kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, çivit ve mor. İlginç olan, bu yedi sayısını seçmesinde müziğin de rol oynamasıdır. Newton, renkler ile müzikteki yedi nota arasında bir uyum olduğunu düşünüyordu. Aslında renkler arasında kesin sınırlar yoktur; bir renk diğerine kesintisiz bir geçişle dönüşür. Gökkuşağının kaç renkten oluştuğu, büyük ölçüde kültürel bir tercihtir.

Yaklaşık bir buçuk yüzyıl sonra Alman şair ve düşünür Goethe, Newton'un renk kuramına karşı çıkan kapsamlı bir eser yayımladı. Goethe'ye göre Newton, rengi yalnızca fiziksel bir olgu olarak ele alarak onun asıl önemli yönünü, yani insanın rengi nasıl deneyimlediğini göz ardı etmişti. Goethe, renklerin ışık ile karanlığın etkileşiminden doğduğunu savundu ve renkleri incelemek için laboratuvarın dışına, gündelik deneyime yöneldi.

Fizik açısından değerlendirildiğinde, Goethe'nin ışığın doğası hakkındaki görüşleri yanlıştı. Newton'un deneyleri ve sonraki bilimsel çalışmalar, beyaz ışığın farklı dalga boylarındaki ışıkların karışımı olduğunu açıkça gösterdi. Ancak Goethe'nin eseri, tamamen değersiz değildi. Goethe, renk algısına ilişkin pek çok önemli gözlem yapmıştı. Örneğin parlak kırmızı bir nesneye uzun süre baktıktan sonra beyaz bir yüzeye bakıldığında yeşilimsi bir görüntünün belirdiğini fark etti. Bir rengin, yanındaki renklere bağlı olarak farklı görünebildiğini, gölgelerin bile renkli olabildiğini gösterdi. Renklerin insanın duygu durumu üzerindeki etkilerini de inceledi.

Bugün bilim, renk konusunda her iki düşünürün de kendi alanında önemli katkılar yaptığını kabul eder. Newton, rengin fiziksel temelini, yani ışığın farklı dalga boylarını açıkladı. Ancak renk yalnızca fiziksel bir olgu değildir. Gözümüzdeki üç farklı türdeki ışığa duyarlı hücre, bu dalga boylarını farklı biçimlerde algılar ve beynimiz bu sinyalleri yorumlayarak renk deneyimini oluşturur. Renk algısının bu yönü, Goethe'nin ilgilendiği alana daha yakındır.

Goethe'nin renk kuramı, bilim insanlarından çok ressamlar ve tasarımcılar tarafından ilgiyle karşılandı. Pek çok sanatçı, onun renklerin uyumu, karşıtlığı ve duygusal etkileri üzerine yaptığı gözlemlerden yararlandı. Bu durum, bir bilimsel tartışmanın sanat dünyasında da yankı bulabileceğini gösterir.

Newton ile Goethe arasındaki tartışma, aynı olgunun farklı açılardan incelenebileceğini ve her açının farklı gerçekleri ortaya çıkarabileceğini hatırlatır. Rengin ne olduğu sorusu, hem fiziğin hem de algının, hem bilimin hem de sanatın sorusudur.