İnsanlar on binlerce yıldır konuşuyor; ancak yazı, insanlık tarihinde görece yeni bir icattır. Bilinen en eski yazı sistemleri, yaklaşık beş bin yıl önce Mezopotamya'da ve Mısır'da ortaya çıktı. Çin'de ve Orta Amerika'da da birbirinden bağımsız olarak yazı sistemleri geliştirildi. Yazı, insanlığın bilgiyi zaman ve mekân içinde aktarma biçimini kökten değiştirdi.

Mezopotamya'da Sümerlerin geliştirdiği çivi yazısının kökeni, ticari kayıtlara dayanır. İlk yazılı belgelerin büyük çoğunluğu, tahıl, hayvan ve diğer malların miktarlarını gösteren muhasebe kayıtlarıdır. Başlangıçta işaretler, temsil ettikleri nesnelerin basit resimleriydi. Bir öküzü göstermek için öküz başı, bir tahıl başağını göstermek için başak resmi çiziliyordu. Ancak zamanla bu resimler giderek soyutlaştı ve kil tabletlere sivri uçlu kamışlarla bastırılarak yapılan, çivi biçimindeki işaretlere dönüştü.

Yazı sistemlerinin gelişiminde önemli bir adım, işaretlerin yalnızca anlamları değil, sesleri de temsil etmeye başlamasıydı. Bu yöntemde, bir sözcüğün resmi, o sözcüğe benzeyen başka bir sözcüğün sesini temsil etmek için kullanılabiliyordu. Bu sayede somut olarak resmedilmesi zor olan sözcükler ve özel adlar da yazılabildi.

Dünya yazı sistemleri, temel olarak neyi temsil ettiklerine göre farklı gruplara ayrılır. Bazı yazı sistemlerinde işaretler, ağırlıklı olarak sözcükleri ya da anlamlı birimleri temsil eder. Çince bu tür sistemlere örnek gösterilir ve okuryazar olmak için binlerce işaretin öğrenilmesi gerekir. Bazı yazı sistemlerinde ise işaretler heceleri temsil eder. Japonca, Çinceden alınan işaretlerin yanı sıra hece işaretlerini de kullanır.

Alfabeler ise her bir işaretin temel olarak tek bir sesi temsil ettiği sistemlerdir. Alfabenin kökeni, yaklaşık üç bin beş yüz yıl önce Doğu Akdeniz kıyılarında yaşayan Sami topluluklarına dayanır. Fenikelilerin kullandığı alfabe, yalnızca ünsüzleri gösteriyordu. Yunanlılar bu alfabeyi benimseyip ünlüleri de gösteren işaretler ekledi. Latin alfabesi de dâhil olmak üzere pek çok Avrupa alfabesi, bu Yunan alfabesinden türemiştir.

Türkler de tarih boyunca farklı yazı sistemleri kullanmıştır. Sekizinci yüzyıla tarihlenen Orhun Yazıtları'nda kullanılan Göktürk alfabesi, Türk dilinin bilinen en eski yazılı örneklerini taşır. Daha sonra Uygur alfabesi, İslamiyet'in kabulünden sonra Arap alfabesi ve 1928'den itibaren Latin alfabesi kullanılmıştır.

Yazı sistemlerinin çeşitliliği, insanların aynı temel soruna, yani konuşmayı kalıcı hâle getirme sorununa ne kadar farklı çözümler bulabildiğini gösterir. Her yazı sisteminin, temsil ettiği dilin yapısına ve onu kullanan toplumun ihtiyaçlarına göre şekillenen kendine özgü avantajları ve zorlukları vardır.