1826 ya da 1827 yılında Fransız mucit Joseph Nicéphore Niépce, evinin üst katındaki bir pencereden görünen manzarayı, ışığa duyarlı bir maddeyle kaplanmış bir levha üzerine kaydetmeyi başardı. Bu görüntüyü elde etmek için levhanın saatlerce ışığa maruz kalması gerekmişti. Ortaya çıkan bulanık görüntü, bugün bilinen en eski fotoğraf olarak kabul edilir. Bu küçük levha, insanlığın görüntüyle ilişkisini kökten değiştirecek bir teknolojinin ilk adımıydı.

Niépce'nin ortağı Louis Daguerre, çalışmaları geliştirerek çok daha kısa sürede net görüntüler elde etmeyi sağlayan bir yöntem buldu. 1839'da Fransız hükümeti bu yöntemi satın alarak bütün dünyanın kullanımına sundu. Aynı dönemde İngiltere'de William Henry Fox Talbot, bir negatif görüntüden birden fazla pozitif kopya çıkarmayı sağlayan farklı bir yöntem geliştirdi. Talbot'un yöntemi, sonraki fotoğrafçılığın temelini oluşturdu; çünkü bir görüntünün sınırsız sayıda çoğaltılmasına imkân tanıyordu.

Fotoğrafın icadı, resim sanatı üzerinde derin bir etki yarattı. Anlatılan bir hikâyeye göre bir Fransız ressam, ilk fotoğrafları gördüğünde "Bugünden itibaren resim öldü!" demişti. Bu sözün gerçekten söylenip söylenmediği kesin değildir; ancak dönemin pek çok sanatçısının duyduğu kaygıyı yansıtır. Yüzyıllar boyunca ressamların en önemli görevlerinden biri, insanların, manzaraların ve olayların görüntüsünü kaydetmekti. Artık bir makine, bu görevi çok daha hızlı, ucuz ve kesin biçimde yerine getirebiliyordu.

Fotoğrafın ilk ve en büyük etkisi portrecilikte görüldü. Daha önce yalnızca zengin ve soylu insanlar, bir ressama portrelerini yaptırabiliyordu. Fotoğraf stüdyolarının yaygınlaşmasıyla orta sınıftan insanlar da kendi portrelerine sahip olabildi. Ailelerin evlerinde, sevdiklerinin fotoğraflarını saklaması yaygın bir alışkanlık hâline geldi. Fotoğraf, bir anlamda görüntünün demokratikleşmesini sağladı.

Ancak resim ölmedi; tersine, yeni bir özgürlük kazandı. Gerçekliği olduğu gibi kopyalama görevini fotoğrafa bırakan ressamlar, başka arayışlara yöneldi. Işığın ve rengin etkilerini, duyguları, izlenimleri ve sanatçının iç dünyasını yansıtmak, resmin yeni amaçları hâline geldi. Bazı sanat tarihçileri, izlenimcilikten başlayarak modern resmin gelişiminde fotoğrafın önemli bir rol oynadığını düşünür.

Fotoğraf, görme biçimimizi de değiştirdi. On dokuzuncu yüzyılın sonlarında bir fotoğrafçı, art arda dizilmiş fotoğraf makineleriyle koşan bir atı fotoğrafladı. Fotoğraflar, koşan bir atın belirli bir anda dört ayağının da yerden kesildiğini gösterdi. İnsan gözünün yakalayamayacağı kadar hızlı olan bu an, yüzyıllar boyunca ressamlar tarafından yanlış resmedilmişti. Fotoğraf, insan algısının sınırlarını aşarak dünyanın görülmemiş yönlerini ortaya çıkardı.

Fotoğrafın bir sanat olup olmadığı da uzun süre tartışıldı. Bazı eleştirmenler, fotoğrafın yalnızca mekanik bir kayıt aracı olduğunu, yaratıcılık gerektirmediğini öne sürdü. Ancak fotoğrafçılar, bir görüntüyü oluştururken yaptıkları seçimlerle, yani konuyu, açıyı, ışığı ve anı belirleyerek, kendi bakışlarını ifade ettiklerini gösterdi. Bugün fotoğraf, müzelerde sergilenen ve sanat tarihinde önemli bir yere sahip olan bir sanat dalı olarak kabul edilmektedir.

Günümüzde herkesin cebinde bir fotoğraf makinesi taşıdığı bir dünyada yaşıyoruz. Her gün milyarlarca fotoğraf çekiliyor ve paylaşılıyor. Niépce'nin saatlerce beklediği o tek görüntüden bugünün bitmek bilmeyen görüntü akışına uzanan yolculuk, teknolojinin görme ve hatırlama biçimlerimizi nasıl dönüştürdüğünün çarpıcı bir hikâyesidir.