"İyi bir insan nasıl olunur?" sorusu, felsefenin en eski ve en temel sorularından biridir. Aristoteles, bu soruya kurallar listesiyle değil, karakter üzerine kurulu bir yaklaşımla yanıt verdi. Ona göre ahlakın merkezinde "ne yapmalıyım?" sorusundan önce "nasıl bir insan olmalıyım?" sorusu yer alır. Bu yaklaşım bugün "erdem etiği" adıyla anılır.

Aristoteles'e göre insan yaşamının nihai amacı "eudaimonia"dır. Bu sözcük genellikle mutluluk diye çevrilir; ancak anlık bir neşe ya da haz duygusunu değil, iyi yaşanmış bir hayatın bütününde ortaya çıkan gelişkinliği ifade eder. İnsan, kendine özgü yeteneklerini, özellikle aklını en iyi biçimde kullanarak yaşadığında bu duruma ulaşabilir.

Bu amaca ulaşmanın yolu erdemli olmaktır. Aristoteles'in erdem anlayışının en bilinen yönü, "altın orta" ilkesidir. Ona göre her erdem, iki aşırılığın arasındaki dengede bulunur. Örneğin cesaret, korkaklık ile atılganlık arasındadır. Hiçbir tehlikeyi göze alamayan kişi korkak, her tehlikeye düşünmeden atılan kişi ise gözü karadır. Cömertlik de cimrilik ile savurganlığın ortasında yer alır.

Altın orta, matematiksel bir ortalama değildir. Doğru davranış, kişiye ve duruma göre değişir. Bir askerin savaş alanında göstermesi gereken cesaret ile bir öğrencinin sınıfta yanlış bulduğu bir fikre itiraz ederken göstermesi gereken cesaret aynı değildir. Bu nedenle erdemli olmak, ezberlenmiş kuralları uygulamaktan çok, her durumda neyin uygun olduğunu görebilen bir yargı gücü gerektirir. Aristoteles bu yetiye "pratik bilgelik" adını verir.

Peki erdem nasıl kazanılır? Aristoteles'in yanıtı şaşırtıcı derecede gündelik ve pratiktir: alışkanlıkla. Nasıl ki insan kitara çalarak kitarist, inşa ederek usta olur, aynı biçimde adil davranarak adil, cesur davranarak cesur olur. Başlangıçta zorlanarak yapılan davranışlar, tekrarlandıkça karakterin bir parçası hâline gelir. Erdemli insan, doğru olanı zorla değil, isteyerek ve hatta zevk alarak yapar.

Bu yaklaşım, eğitimin ve toplumsal çevrenin önemini de vurgular. Çocukluktan itibaren hangi alışkanlıkları edindiğimiz, nasıl bir insan olacağımızı büyük ölçüde belirler. Aristoteles'e göre iyi yasalar ve iyi bir toplum, yurttaşların erdemli alışkanlıklar edinmesine yardımcı olmalıdır. Ahlak, bireysel bir mesele olduğu kadar siyasi bir meseledir.

Aristoteles, dostluğa da büyük önem verir. Ona göre en değerli dostluklar, çıkara ya da hoşa gitmeye değil, karşılıklı olarak birbirinin iyiliğini isteyen erdemli insanlar arasındaki bağa dayanır. Böyle bir dostluk, insanın kendini geliştirmesinin de bir aracıdır; çünkü iyi bir dost, bize kendimizi görebileceğimiz bir ayna sunar.

Yirminci yüzyılın ikinci yarısında bazı filozoflar, kurallara ve sonuçlara odaklanan ahlak kuramlarının yetersiz kaldığını düşünerek Aristoteles'e geri döndü. Karakter, alışkanlık ve pratik bilgelik kavramları, bugün psikolojiden eğitime kadar pek çok alanda yeniden tartışılmaktadır.