1940 yılının eylül ayında Fransa'nın güneybatısında dört genç, ormanda kaybolan bir köpeği ararken bir ağacın devrilmesiyle açılmış bir deliğe rastladı. Deliğin içine girdiklerinde, ellerindeki zayıf lambanın ışığında duvarlarda olağanüstü bir manzarayla karşılaştılar. Mağaranın duvarları ve tavanı, atlar, yaban sığırları, geyikler ve başka hayvanların canlı renklerle yapılmış resimleriyle doluydu. Bu resimler, yaklaşık on yedi bin yıl önce yaşamış insanların elinden çıkmıştı. Lascaux Mağarası'nın keşfi, insanlığın sanat tarihine yeni bir sayfa ekledi.

Lascaux, tarih öncesi mağara sanatının en ünlü örneklerinden biridir; ama ne tek ne de en eskisidir. Fransa'da daha sonra keşfedilen başka bir mağaradaki resimlerin otuz bin yıldan daha eski olduğu belirlendi. Endonezya'daki bazı mağaralarda bulunan el izleri ve hayvan resimlerinin ise kırk bin yılı aşkın bir geçmişe sahip olduğu düşünülmektedir. Bu bulgular, sanatın insanlığın en eski ve en evrensel etkinliklerinden biri olduğunu gösterir.

Mağara resimlerinin yapımında kullanılan teknikler, şaşırtıcı bir ustalık sergiler. Sanatçılar, kırmızı, sarı ve kahverengi tonlar için demir oksit içeren toprakları, siyah için ise kömür ve manganez oksidi kullandı. Bu pigmentleri hayvan yağı ya da su ile karıştırarak boya hazırladılar. Boyaları parmaklarıyla, hayvan kılından yapılmış fırçalarla ya da içi boş kemikler aracılığıyla duvara üfleyerek uyguladılar. Bazı resimlerde sanatçılar, kayanın doğal kabartmalarını ve çıkıntılarını kullanarak hayvanlara üç boyutlu bir görünüm kazandırdı.

Mağara resimlerinin neden yapıldığı, araştırmacılar arasında uzun süredir tartışılan bir sorudur. Bir görüşe göre bu resimler, avın başarılı geçmesi için yapılan büyüsel törenlerin bir parçasıydı. Avlanmak istenen hayvanın resmini yapmak, onu ele geçirmenin bir yolu olarak görülmüş olabilir. Ancak bazı araştırmalar, resimlerde en sık görülen hayvanların, o bölgede yaşayan insanların en çok avladığı hayvanlar olmadığını gösterdi. Bu durum, büyü açıklamasını zayıflatır.

Başka bir görüşe göre mağara resimleri, şamanik törenlerle ilişkiliydi. Mağaraların karanlık ve derin bölümleri, gerçek dünya ile ruhlar dünyası arasındaki bir geçit olarak görülmüş olabilir. Bazı araştırmacılar ise resimlerin, toplulukların bilgilerini ve hikâyelerini kuşaktan kuşağa aktarmanın bir aracı olduğunu düşünür. Belki de bu açıklamaların hiçbiri tek başına yeterli değildir ve resimler farklı dönemlerde farklı amaçlara hizmet etmiştir.

Mağara resimleri, bugün ciddi bir koruma sorunuyla karşı karşıyadır. Lascaux, keşfinden sonra ziyaretçilere açıldı ve her yıl binlerce kişi tarafından ziyaret edildi. Ancak ziyaretçilerin nefesindeki karbondioksit, vücut ısısı ve taşıdıkları mikroorganizmalar, mağaranın hassas iklim dengesini bozdu. Duvarlarda küf ve yosunlar oluşmaya başladı. Bunun üzerine mağara, 1963'te ziyaretçilere kapatıldı. Bugün ziyaretçiler, mağaranın yakınına inşa edilen ve resimlerin aslına uygun olarak yeniden yapıldığı kopyaları gezebiliyor.

Mağara resimleri, insanın sembolik düşünme yeteneğinin en eski kanıtları arasında yer alır. Bir hayvanın görüntüsünü bir duvara aktarmak, gerçekliği zihinde temsil edebilmeyi ve bu temsili başkalarıyla paylaşabilmeyi gerektirir. Binlerce yıl önce karanlık bir mağarada titrek bir ışığın altında çalışan o isimsiz sanatçılar, bize insan olmanın en temel özelliklerinden birini hatırlatıyor: Dünyayı anlamlandırma ve onu başkalarına anlatma ihtiyacı.