TYT Yüzde, Kâr-Zarar ve İndirim Problemleri
Yüzde ve kâr-zarar problemleri, günlük hayattan alınmış senaryolarla sıkça sorulur. Bu sorularda temel mantığı kavramak ve birkaç pratik yöntemi bilmek, hızlı ve doğru çözüm sağlar.
Yüzde kavramı
Yüzde, bir çokluğun 100 üzerinden ifadesidir. Bir sayının yüzde x'i, sayı ile x/100'ün çarpımıdır.
100 yöntemi
Başlangıç değerini 100 kabul etmek, yüzde problemlerinde işlemleri çok kolaylaştırır. Örneğin bir ürünün fiyatı önce yüzde 20 artıp sonra yüzde 20 azalırsa: 100 → 120 → 96. Sonuç, başlangıca göre yüzde 4 azalmadır.
Ardışık yüzde değişimleri
Ardışık yüzde değişimlerinde değişimler toplanmaz; her değişim bir öncekinin sonucuna uygulanır. Yukarıdaki örnek, bu tuzağı açıkça gösterir.
Kâr-zarar
- Kâr: Satış fiyatı, maliyetten büyükse.
- Zarar: Satış fiyatı, maliyetten küçükse.
- Kâr ya da zarar yüzdesi, aksi belirtilmedikçe maliyet üzerinden hesaplanır.
Maliyeti 100 kabul etmek, kâr-zarar sorularında da işlemleri kolaylaştırır.
İndirim ve zam
İndirim ve zam soruları da yüzde mantığıyla çözülür. Etiket fiyatı, indirimli fiyat ve maliyet arasındaki ilişkileri bir tabloda göstermek karışıklığı önler.
Sık yapılan hatalar
- Ardışık yüzde değişimlerini toplamak
- Kâr yüzdesini satış fiyatı üzerinden hesaplamak
- Soruda istenen değeri (maliyet mi, satış fiyatı mı) yanlış okumak
Pratik planı
- 100 yöntemini bol pratikle otomatikleştir.
- 30 yüzde, 30 kâr-zarar sorusu çöz.
- Yeni nesil, günlük hayat temelli sorulara özel pratik yap.
Yeni nesil sorular için TYT yeni nesil matematik yazımıza göz atabilirsin.
Sık sorulan sorular
Yüzde problemlerinde en pratik yöntem nedir?
Başlangıç değerini 100 kabul etmek, işlemleri büyük ölçüde kolaylaştırır.
Kâr yüzdesi neye göre hesaplanır?
Aksi belirtilmedikçe maliyet üzerinden hesaplanır.