TYT Karışım Problemleri: Tuz, Şeker ve Alaşım Oranlarıyla Çözüm
Karışım problemleri, oran ve yüzde bilgisini birleştiren bir problem türüdür. Tuzlu su, şekerli su ya da alaşım gibi senaryolarla sorulur. Tablo yöntemi kullanıldığında bu sorular düzenli ve kolay hale gelir.
Temel ilişki
Karışımdaki madde miktarı = Karışımın toplam miktarı × Madde oranı.
Örneğin 200 gram yüzde 10'luk tuzlu suda 20 gram tuz vardır.
Tablo yöntemi
Karışım problemlerinde her karışım için şu bilgileri bir tabloya yaz:
- Toplam miktar
- Madde oranı
- Madde miktarı
İki karışım birleştirildiğinde toplam miktarlar ve madde miktarları toplanır; yeni oran, toplam madde miktarının toplam karışım miktarına bölümüdür.
Su ekleme
Karışıma su eklendiğinde madde miktarı değişmez, toplam miktar artar; bu yüzden oran azalır.
Buharlaştırma
Karışımdan su buharlaştırıldığında madde miktarı yine değişmez, toplam miktar azalır; bu yüzden oran artar.
Madde ekleme
Karışıma saf madde (örneğin tuz) eklendiğinde hem madde miktarı hem toplam miktar artar.
Oranların ortalaması tuzağı
İki farklı oranlı karışım birleştirildiğinde yeni oran, oranların aritmetik ortalaması değildir (miktarlar eşit değilse). Yeni oran, madde miktarlarına göre hesaplanmalıdır.
Sık yapılan hatalar
- Su eklerken madde miktarını değiştirmek
- Oranların aritmetik ortalamasını almak
- Yüzdeyi ondalık ya da kesre çevirmede hata yapmak
Pratik planı
Tablo yöntemiyle 30 karışım problemi çöz. Yüzde mantığı için TYT yüzde ve kâr-zarar yazımıza göz atabilirsin.
Sık sorulan sorular
Karışıma su eklenince ne değişir?
Madde miktarı aynı kalır, toplam miktar artar; bu yüzden karışımdaki madde oranı azalır.
İki karışımı birleştirince yeni oran nasıl bulunur?
Toplam madde miktarı, toplam karışım miktarına bölünerek bulunur.