LGS Fen: Basınç Konusu (Katı, Sıvı ve Gaz Basıncı)
Basınç, günlük hayattaki örneklerle anlaşılması kolay ama yorum gerektiren bir fen konusudur. LGS'de genellikle deney düzenekleri ve günlük hayat durumları üzerinden sorulur.
Basınç nedir?
Birim yüzeye etki eden dik kuvvettir.
Katı basıncı
Katı basıncı:
- Ağırlık (kuvvet) arttıkça artar.
- Yüzey alanı azaldıkça artar.
Örnekler:
- Bıçağın keskin tarafı az yüzey alanıyla daha fazla basınç uygular.
- Kar ayakkabıları yüzey alanını artırarak basıncı azaltır ve kara gömülmeyi önler.
Sıvı basıncı
Sıvı basıncı:
- Derinlik arttıkça artar.
- Sıvının yoğunluğu arttıkça artar.
- Kabın şekline ve sıvı miktarına bağlı değildir (aynı derinlik ve yoğunlukta).
Örnekler: Barajların alt kısmının daha kalın yapılması, dalgıçların derine indikçe basıncı daha çok hissetmesi.
Gaz basıncı
Gazlar bulundukları kabın her yerine basınç uygular. Açık hava basıncı yükseklik arttıkça azalır.
Sık yapılan hatalar
- Sıvı basıncını sıvı miktarına bağlamak
- Katı basıncında yüzey alanı ile basıncın ters ilişkisini karıştırmak
Çalışma önerisi
Her bir basınç türü için günlük hayattan örnekler topla ve deney düzeneği sorularını bol çöz. Fen genel stratejin için LGS fen çalışma yazımıza göz at.
Sık sorulan sorular
Sıvı basıncı kabın şekline bağlı mıdır?
Hayır. Sıvı basıncı derinliğe ve sıvının yoğunluğuna bağlıdır; kabın şekli ve sıvı miktarı tek başına etkili değildir.
Kar ayakkabıları neden geniş tabanlıdır?
Geniş taban yüzey alanını artırarak basıncı azaltır ve kara gömülmeyi önler.