LGS Fen: Madde ve Endüstri Ünitesi
Madde ve endüstri, LGS fen bilimlerinin geniş kapsamlı ünitelerinden biridir. Periyodik sistemden asit-bazlara, ısı alışverişinden kimya endüstrisine kadar birçok konu içerir.
Periyodik sistem
- Elementler artan atom numarasına göre sıralanır.
- Yatay sıralar periyot, dikey sütunlar grup olarak adlandırılır.
- Metaller, ametaller, yarı metaller ve soy gazların genel özelliklerini bilmek önemlidir.
Fiziksel ve kimyasal değişimler
- Fiziksel değişim: Maddenin kimliği değişmez (erime, kırılma).
- Kimyasal değişim: Yeni maddeler oluşur (yanma, paslanma).
Kimyasal tepkimeler
Tepkimelerde atom sayısı ve türü korunur; kütle korunur.
Asitler ve bazlar
- Asitler: Ekşi tadı olan, mavi turnusol kâğıdını kırmızıya çeviren maddeler.
- Bazlar: Acı tadı olan, kayganlık hissi veren, kırmızı turnusol kâğıdını maviye çeviren maddeler.
- pH: 7'den küçük asidik, 7 nötr, 7'den büyük bazik.
Not: Laboratuvarda maddelerin tadına bakılmaz; bu özellikler bilgi amaçlıdır.
Isı ve sıcaklık
- Isı: Aktarılan enerji.
- Sıcaklık: Ortalama hareket enerjisinin bir göstergesi.
- Hal değişimleri sırasında sıcaklık sabit kalır.
Çalışma önerisi
Bu ünite geniş olduğu için alt başlıklara bölerek çalış ve her başlıktan düzenli soru çöz. LGS fen çalışma yazımız planlamana yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
Fiziksel ve kimyasal değişim nasıl ayırt edilir?
Maddenin kimliği değişip yeni madde oluşuyorsa kimyasal, kimliği değişmiyorsa fiziksel değişimdir.
Hal değişimi sırasında sıcaklık değişir mi?
Saf maddelerde hal değişimi sırasında sıcaklık sabit kalır.