LGS Fen: Basit Makineler
Basit makineler, günlük hayatta iş yapmayı kolaylaştıran araçlardır. LGS'de bu konunun temel kuralı sıkça sorulur: Basit makineler kuvvetten kazanç sağlayabilir ama işten kazanç sağlamaz.
Temel kural
- Kuvvetten kazanç varsa yoldan kayıp vardır.
- Basit makinelerde işten kazanç yoktur.
Başlıca basit makineler
Kaldıraç
Bir destek noktası etrafında dönebilen çubuk. Destek, yük ve kuvvetin konumlarına göre farklı türleri vardır. Örnekler: makas, el arabası, cımbız.
Makaralar
- Sabit makara: Kuvvetin yönünü değiştirir, kuvvetten kazanç sağlamaz.
- Hareketli makara: Kuvvetten kazanç sağlar.
- Palanga: Sabit ve hareketli makaraların birlikte kullanılması.
Eğik düzlem
Yükü yukarı çıkarmayı kolaylaştırır. Eğim azaldıkça kuvvetten kazanç artar ama yol uzar. Örnek: rampalar.
Çıkrık
Bir silindir ve kol düzeneğidir. Örnek: kuyu çıkrığı, kapı kolu.
Dişli çarklar
Hareketi ve kuvveti aktarır. Dişli sayısı ve dönme yönleriyle ilgili sorular çıkabilir.
Sık yapılan hatalar
- Basit makinelerin işten kazanç sağladığını düşünmek
- Sabit makaranın kuvvetten kazanç sağladığını sanmak
- Dişlilerde dönme yönlerini karıştırmak
Çalışma önerisi
Her basit makine için çizim yap ve günlük hayattan örnekler bul. Fen genel stratejin için LGS fen çalışma yazımıza göz at.
Sık sorulan sorular
Basit makineler işten kazanç sağlar mı?
Hayır. Basit makineler kuvvetten kazanç sağlayabilir ancak yoldan kayıp olur; işten kazanç yoktur.
Sabit makara ne işe yarar?
Sabit makara kuvvetten kazanç sağlamaz; kuvvetin yönünü değiştirerek iş yapmayı kolaylaştırır.