LGS Matematik: Üslü İfadeler Konu Rehberi
Üslü ifadeler, kuralları öğrenildiğinde hızlı çözülebilen ama işaret hatalarına açık bir konudur. LGS'de bilimsel gösterim ve 10'un kuvvetleri özellikle önemlidir.
Temel kurallar
- Bir sayının sıfırıncı kuvveti (sayı sıfırdan farklıysa) 1'dir.
- Bir sayının birinci kuvveti kendisidir.
- Negatif bir sayının çift kuvveti pozitif, tek kuvveti negatiftir.
Negatif üs
Negatif üs, sayının çarpmaya göre tersini ifade eder: a⁻ⁿ = 1/aⁿ
İşlem kuralları
- Çarpma (taban aynı): Üsler toplanır. aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ
- Bölme (taban aynı): Üsler çıkarılır. aᵐ / aⁿ = aᵐ⁻ⁿ
- Üssün üssü: Üsler çarpılır. (aᵐ)ⁿ = aᵐ·ⁿ
- Üsler aynı: Tabanlar çarpılabilir. aⁿ · bⁿ = (a·b)ⁿ
Bilimsel gösterim
Bir sayının a × 10ⁿ şeklinde yazılmasıdır (1 ≤ |a| < 10). Çok büyük ve çok küçük sayıları ifade etmek için kullanılır; fen sorularında da karşına çıkabilir.
Sık yapılan hatalar
- (−2)² ile −2² ifadelerini karıştırmak. İlki 4, ikincisi −4'tür.
- Tabanlar farklıyken üsleri toplamak.
- Bilimsel gösterimde a değerinin 1 ile 10 arasında olması kuralını unutmak.
Çalışma önerisi
Kuralları ezberlemek yerine birkaç örnek üzerinden neden öyle olduğunu anla. Ardından bol alıştırma yap. Bir sonraki konu olan LGS kareköklü ifadeler üslü ifadelerle yakından ilişkilidir.
Sık sorulan sorular
(−2)² ile −2² aynı mıdır?
Hayır. (−2)² = 4, −2² ise −4'tür; çünkü ikincisinde üs yalnızca 2'ye uygulanır.
Bilimsel gösterim nedir?
Bir sayının, mutlak değeri 1 ile 10 arasında bir sayı ile 10'un bir kuvvetinin çarpımı şeklinde yazılmasıdır.