LGS Türkçe: Söz Sanatları (Benzetme, Kişileştirme, Abartma...)

LGS3 dk okumaKoç Mentörlük

Söz sanatları, Türkçe derslerinde metinlere renk katan anlatım yollarıdır. LGS'de bu sanatların metin içinde fark edilmesi beklenir.

Başlıca söz sanatları

Benzetme (Teşbih)

Bir varlığı, bir özellik bakımından daha güçlü başka bir varlığa benzetmek. Örnek: "Gözleri deniz gibi maviydi."

Kişileştirme (Teşhis)

İnsan dışındaki varlıklara insan özellikleri vermek. Örnek: "Rüzgâr pencereme fısıldadı."

Konuşturma (İntak)

İnsan dışındaki varlıkları konuşturmak. Örnek: "Ağaç, 'Beni kesmeyin.' dedi."

Konuşturma olan yerde genellikle kişileştirme de vardır.

Abartma (Mübalağa)

Bir durumu olduğundan çok büyük ya da küçük göstermek. Örnek: "Bir ton ödevim var."

Karşıtlık (Tezat)

Zıt kavramları bir arada kullanmak. Örnek: "Gülsem mi ağlasam mı bilemedim."

Ayırt etme ipuçları

  • "Gibi", "kadar", "sanki" gibi kelimeler benzetmeye işaret edebilir.
  • İnsana özgü eylemler (gülmek, fısıldamak, ağlamak) insan dışı bir varlığa verilmişse kişileştirme vardır.
  • Konuşma tırnak işaretiyle verilmişse konuşturma olabilir.

Çalışma önerisi

  1. Okuduğun şiir ve metinlerde söz sanatlarını bulmaya çalış.
  2. Her sanat için kendi örneğini yaz.
  3. Soru çözerken cümlede hangi kelimenin "sanatlı" kullanıldığını işaretle.

Türkçede metin okuma becerisi için LGS paragraf yazımıza da göz at.

Sık sorulan sorular

Konuşturma ile kişileştirme arasındaki fark nedir?

Kişileştirme insan özelliklerinin insan dışı varlıklara verilmesidir; konuşturma ise bu varlıkların konuşturulmasıdır ve genellikle kişileştirmeyi de içerir.

Abartma sanatını nasıl tanırım?

Bir durum gerçekte olabileceğinden çok daha büyük ya da küçük anlatılıyorsa abartma vardır.