LGS Türkçe: Fiilimsiler Konusu Nasıl Çalışılır?
Fiilimsiler, 8. sınıf Türkçenin temel dil bilgisi konularından biridir. Ekleri ezberlemek tek başına yetmez; kelimenin cümledeki görevini görmek gerekir.
Fiilimsi nedir?
Fiil kök ya da gövdesine gelen belirli eklerle isim, sıfat ya da zarf görevi kazanan kelimelerdir. Fiilimsiler cümlede yargı bildirmez; yani cümlenin yüklemi olmazlar (bazı istisnai kullanımlar dışında).
Üç tür fiilimsi
İsim-fiil
Ekler: -me, -ma, -mek, -mak, -iş, -ış Örnek: "Okumak insanı geliştirir."
Sıfat-fiil
Ekler: -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş Örnek: "Gelecek günler güzel olacak."
Zarf-fiil
Ekler: -ip, -ince, -erek, -meden, -ken, -dikçe, -eli, -ir…mez Örnek: "Eve gelince ödevini yaptı."
Sık yapılan hatalar
- Kalıcı isimler: "Dondurma", "çakmak" gibi bir varlığın adı olmuş kelimeler fiilimsi sayılmaz.
- Çekimli fiillerle karıştırmak: "Geliyor" çekimli bir fiildir, fiilimsi değildir.
- -ma olumsuzluk eki: "Gelme!" cümlesindeki -me olumsuzluk ekidir, isim-fiil değildir.
Nasıl çalışmalı?
- Ekleri tablo halinde yaz ve örneklerle tekrar et.
- Kitap okurken karşılaştığın fiilimsileri işaretle.
- Bol soru çöz; özellikle yanlışlarını analiz et.
Yeni nesil sorular
Fiilimsi soruları genellikle bir metin içinde verilir. Önce kelimenin fiilden türeyip türemediğine, sonra aldığı eke ve cümledeki görevine bak. Genel Türkçe stratejisi için LGS Türkçe çalışma yazımıza göz at.
Sık sorulan sorular
Fiilimsiler cümlenin yüklemi olur mu?
Genellikle olmaz; ancak isim-fiil ve sıfat-fiiller ek-fiil alarak isim cümlesinin yüklemi olabilir. Temel kural, kendi başlarına yargı bildirmemeleridir.
"Dondurma" fiilimsi midir?
Hayır. Bir varlığın kalıcı adı olmuş kelimeler fiilimsi sayılmaz.