AYT Kimya Sıvı Çözeltiler ve Çözünürlük
Çözeltiler, AYT kimyada hem hesaplama hem de kavramsal sorular içeren bir konudur. Derişim birimlerini ve çözünürlüğü etkileyen faktörleri iyi anlamak, bu soruların temelidir.
Çözelti nedir?
Çözelti, bir maddenin başka bir madde içinde homojen olarak dağılmasıyla oluşan karışımdır. Çözücü ve çözünen kavramlarını ayırt etmek gerekir.
Derişim birimleri
- Kütlece yüzde: Çözünen kütlesinin çözelti kütlesine oranı.
- Molarite: Bir litre çözeltideki çözünen mol sayısı.
- Molalite: Bir kilogram çözücüdeki çözünen mol sayısı.
- Mol kesri
- ppm
Molarite, AYT'de en sık kullanılan derişim birimidir.
Seyreltme ve karıştırma
- Seyreltmede çözünen madde miktarı değişmez.
- İki çözelti karıştırıldığında toplam mol sayısı ve toplam hacim üzerinden yeni derişim hesaplanır.
Bu mantık, TYT'deki karışım problemlerine benzer. Karışım mantığı için TYT karışım problemleri yazımıza göz atabilirsin.
Çözünürlük
Belirli bir sıcaklıkta belirli miktar çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarıdır. Çözünürlüğü etkileyen faktörler:
- Sıcaklık
- Basınç (gazlar için)
- Çözücü ve çözünenin cinsi
Koligatif özellikler
Çözünen tanecik sayısına bağlı olan özelliklerdir:
- Kaynama noktası yükselmesi
- Donma noktası alçalması
- Buhar basıncı düşmesi
- Osmotik basınç
Bu özelliklerin çözünen maddenin türüne değil, tanecik sayısına bağlı olduğunu bilmek önemlidir.
Çalışma yöntemi
- Derişim birimlerini bir tabloda karşılaştır.
- Seyreltme ve karıştırma sorularına bol pratik yap.
- Koligatif özellikleri günlük hayattan örneklerle ilişkilendir.
AYT kimyanın genel planı için AYT kimya çalışma rehberi yazımıza göz atabilirsin.
Sık sorulan sorular
Seyreltmede ne değişmez?
Çözünen maddenin miktarı (mol sayısı) değişmez; hacim artar ve derişim azalır.
Koligatif özellikler neye bağlıdır?
Çözünen maddenin türüne değil, çözeltideki tanecik sayısına bağlıdır.